Pokonkursowa wystawa patchworków Drukuj Email
czwartek, 22 września 2016 00:00

Pokonkursowa wystawa patchworków Od 21 września w Muzeum Regionalnym w Krasnymstawie można oglądać wystawę patchworków zatytułowaną "Koła, kółka, kółeczka". Ekspozycja prezentuje 20 z 55 prac zgłoszonych do pierwszego konkursu organizowanego przez nowo powstałe Stowarzyszenie Polskiego Patchworku. Patchwork to tkanina uszyta z małych kawałków materiału tworzących pewien zaplanowany wzór. Wzór może być geometryczny lub abstrakcyjny, a także figuratywny. Może być także wykonana z kolorowych aplikacji na jednobarwnym spodzie. Patchwork może być użyty do stworzenia quiltu, ale także do szycia toreb, ubrań (np. marynarek, żakietów, spódnic, kamizelek), poduszek.

Quilt, to tkanina użytkowa lub artystyczna, składająca się z trzech warstw połączonych pikowaniem; wierzchnią warstwę stanowi patchwork. Patchwork i pikowanie (quilting) były praktykowane od wieków, zarówno jako rzemiosło praktyczne, jak i dekoracyjne. Najwcześniejsze ślady zostały zlokalizowane w egipskich grobowcach, a także w Chinach około 5000 lat temu. Najstarszy istniejący użytkowy quilt to pikowany dywan przedstawiający historię Tristana i Izoldy, znaleziony w mongolskiej jaskini. Jest przechowywany w Sankt Petersburgu, powstał prawdopodobnie w XI wieku.

Niewiele jednak wiadomo o patchworku i quiltingu przed wiekiem XVIII, i mało jest przykładów, które przetrwały do naszych czasów. W kolekcji Brytyjskiej Gildii Quilterskiej znajduje się jeden z najwcześniejszych znanych, datowanych patchworków - jedwabna narzutka z roku 1718 (Silk Patchwork Coverlet). Wykonana została poprzez zszywanie kawałeczków kosztownego jedwabiu z wykorzystaniem papierowych szablonów; użyte jedwabie przechowywano niczym skarb przez dziesięciolecia, zanim użyto ich do uszycia narzutki.

Postęp technologiczny w produkcji tekstyliów doprowadził, pod koniec XVIII i początek XIX wieku, do momentu gdy modne stało się wykorzystanie drukowanych tkanin bawełnianych. Dla tych, którzy mogli sobie na to pozwolić, kosztowne, drukowane bawełny o wysokim standardzie używane były w patchworkach zszywanych metodą mozaikową, która wymagała innego drogiego towaru - papieru - do zrobienia szablonów.

W 1856 roku został wyprodukowany pierwszy barwnik syntetyczny - moweina, a wkrótce potem pojawiły się barwniki w szerokiej gamie jasnych kolorów, moda przesunęła się z drukowanych tkanin bawełnianych na tętniące kolorem jedwabie i aksamity. Mozaikowe poduszki patchworkowe, narzuty, obrusy czy ocieplacze na dzbanki do herbaty zdobiły przeładowane ozdobami salony wiktoriańskich domów. Patchworki uszyte z bloków takich jak "sześciany" (baby blocks), "chatka z bali" (log cabin) "szalony" (crazy) i "sześciokąt" (hexagon) były niezwykle popularne i często dodatkowo ozdobione haftem i dodatkami.

Koniec XIX i początek XX wieku to rozkwit popularności patchworków wykonanych z jednego kawałka materiału wypikowanego w skomplikowane wzory. Wiek XX to czas wielkich zmian. Konkurencja ze strony produkowanych komercyjnie produktów sprawiła, że tradycyjne szycie patchworków wydawało czasochłonne i zbędne. Na szczęście ich twórcy wciąż widzieli ich wartość i kontynuowali ich szycie, uczyli innych i poznawali historię i metody szycia patchworków i pikowania, co doprowadziło do odrodzenia zainteresowania nimi w latach '60 i '70 ubiegłego wieku, aby zaowocować nową falą adeptów tego rzemiosła w XXI wieku.

Wystawa będzie czynna do końca października 2016 roku